Reklamlar

reklam reklam

Gönderen Konu: Kalite ve Standartlar  (Okunma sayısı 4028 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı (gökhan)

  • USTA
  • ****
  • İleti: 382
  • +38/-2
  • Cinsiyet: Bay
Kalite ve Standartlar
« : Haziran 01, 2010, 01:45:25 ÖÖ »
-STANDARDİZASYON

1-Standardizasyonun gelişim süreci, mahiyeti ve önemi

İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin doğal sonucu olarak ortaya çıkmış olan standart ve standardizasyon olgusu insanlık tarihi kadar eskidir.
Yeryüzünde kıt olan ekonomik kaynakların en iyi şekilde optimum) değerlendirme çabalarının bir ürünü olan standardizasyon, insanlık için bir lüks değil, aksine “olmazsa olmaz” mutlak bir gerekliliktir.

2-Tanımlar

Uluslar arası Standardizasyon Teşkilatı (ISO, International Standard Organization) tarafından yapılan tanımlamalara göre;
STANDART: İmalatta, anlayışta, ölçme ve deneyde bir örnekliliktir.
STANDARDİZASYON: Belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik fayda sağlamak üzere bütün ilgili tarafların yardım ve işbirliği ile belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama işlemidir.
Standart:Mutabakat sağlanmış ve kabul edilmiş bir kurumca onaylanmış, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için, faaliyetler ve sonuçlarıyla ilgili kurallar, kılavuzlar veya karakteristikler ihtiva eden dokümandır.
Bir başka tanımıyla standart, yapılması gerekeni bildiren bir yönerge, bir kural veya uygulamaya ilişkin bir belirlemedir.

3-Standardizasyonun konusu, amaçları ve ilkeleri

Standardizasyon işlemi ile öncelikli olarak can ve mal güvenliği hedeflenirken aynı zamanda kalitenin alt sınırı tespit edilmek suretiyle belirlenen düzeyin altında mal ve hizmet üretimine izin verilmemektedir.
En ekonomik üretim standartlara uygun üretim, en uygun tüketim standartlara uygun tüketimdir. O halde standartlara uygun üretmek ve tüketmek herkes için milli ve insani bir görev kabul edilmelidir. Ancak bu suretle kaynakların en iyi şekilde değerlendirilmesi mümkün olabilecek ve böylelikle toplumun refah düzeyinde önemli bir artış sağlanabilecektir.
Bilgi ve üretim teknolojilerindeki gelişme ile birlikte hızlı bir küreselleşme sürecinin yaşandığı günümüzde standartlar uluslararası ticaretin ortak dili haline gelmiştir. Artık, uluslar arası pazarlarda rekabet edebilmenin yolu standartlara uygun ve kaliteli mal ve hizmet üretiminden geçmektedir.

Standardizasyonun, uygulandığı konudaki temel amaçları ise aşağıdaki gibidir:
1. Sadeleştirmek.
2. Bir örnekleştirmek.
3. Sınıf, derece, tür ve benzeri özellikleri tanımlayarak, ayırt edilmeyi sağlamak.
4. Bu özelliklerin karşılaştırılmasını mümkün kılacak analiz ve kontrol metodlarını belirtmek.





Standardizasyonun, uygulandığı konudaki sağladığı yararlar ise şöyle özetlenebilir:
1. Biçim ve kaliteyi sadeleştirerek (netleştirerek) üretimi kolaylaştırır.
2. Üretilen mallarda (istenmeyen) çeşitliliği en az sayıya indirir.
3. Malların tipik özelliklerini herkesin aynı anlamda kavramasını sağlar.
4. Tipik özelliklerin sınanması ve gerçekleştirilmesi için gerekli deneme metodlarını ortaya koyar.
Özetle; ölçmediğinizi kontrol edemeyiz. Ölçebilmek için ise standartlara gereksinimimiz vardır


4-Standardizasyonun sağladığı faydalar

4.a.Üreticiye faydaları
1- Üretimin belirli plan ve programlara göre yapılmasına yardımcı olur.
2- Uygun kalite ve seri imalata olanak sağlar.
3- Kayıp ve artıkları en az seviyeye indirir.
4- Depolama ve taşımayı kolaylaştırır, stokların azalmasını sağlar.
5- Maliyeti düşürür.

4.b-Ekonomiye faydaları
1- Kaliteyi teşvik eder, kalite seviyesi düşük üretimle meydana gelecek emek, zaman ve hammadde kaybını ortadan kaldırır.
2- Endüstriyi belirli hedeflere yöneltir. Üretimde kalitenin gelişmesine yardımcı olur.
3- Ekonomide arz ve talebin dengelenmesine yardımcı olur.
4- Yanlış anlamaları ve anlaşmazlıkları ortadan kaldırır.
5- İhracatta ve ithalatta üstünlük sağlar.
6- Yan endüstri dallarının kurulması ve gelişmesine yardımcı olur.
7- Rekabeti geliştirir.
8- Kötü malı piyasadan siler.

4.c-Tüketiciye sağladığı faydalar
1- Can ve mal güvenliği sağlar.
2- Karşılaştırma ve seçim kolaylığı sağlar.
3- Fiyat ve kalite yönünden aldanmaları önler.
4- Ucuzluğa yol açar.
5- Ruh sağlığını korur. Stresi önler.
6- Tüketicinin bilinçlenmesinde etkili rol oynar.

5-Türkiye’de yapılan standart ve standardizasyon çalışmaları

TÜRKİYE'NİN BUGÜNKÜ ANLAMDA İLK STANDARDI ve STANDART ÇALIŞMALARI
(KANUNNAME-İ İHTİSAB-I BURSA)
Türkler, Anadolu toprakları üzerinde hükümet kurduklarında, her alanda bugün dahi önemli sayılacak uygarlık örnekleri vermişlerdir. Standart konusu da bunlar arasındadır. Yaklaşık beş yüzyıl önce Bursa, Edirne, Sivas, Erzurum, Diyarbakır, Çankırı, Aydın, Mardin, Karahisar, Musul, Rize, Amasya, İçel, Arapkir, Karaman ve daha pek çok yerin mahalli özelliklerine ve üretim çeşitlerine göre standart kuralları konulmuş ve ciddi olarak uygulanmıştır.
1502 tarihli ve zamanın padişahı Sultan II. Bayezid Han tarafından çıkarılan "Kanunname-i İhtisab-ı Bursa", bu gerçeği doğrulayan ve yazılı en eski belgedir.
Türk Standartları Enstitüsü, kuruluşunun 40. Yılında, büyük tarihi değeri bulunan bu belgeyi, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi'ndeki orijinalinden çoğaltarak ilgililerin istifadesine sunmuştur. Böylece, çağdaş standardizasyon faaliyetlerine ışık tutulmak istenildiği gibi, dünya standart tarihine de önemli bir kaynak kazandırılmıştır.
Belgenin dili, bugünkü nesil için oldukça eski olduğundan, metnin gerekçesi ile hüküm ifade eden kısımları önce Latin harfleri ile okunur hale getirilmiş ve daha sonra bugünkü Türkçe ile anlaşılabilir şekilde kaleme alınmıştır. Bu belgelerde dokunan kumaşların enleri, tel sayıları, sınıflandırılmaktadır. 4200 çözgü teli dokunan Atlas-I Şehri, Sultan Mehmet zamanında 600-700 tele düşürülmüş, 1502 tarihindeki kanunnameye göre de 3500 tel olarak dokunmaya başlanmıştır.
Bundan sonra da 1552'de Sultan Beyazıt Han tarafından Zirai Cedid ile 100 zira gelmesi gerektiğine işaret olunduğu görülmektedir.
25 Sefer 1034 (1924) tarihli belgede de Bursa kemahasının tel adedi ve boyası belirtilmektedir.
İhraç mallarımızın standartlaştırılması için 13 Mart 1884 tarihinde Ticaret Nezaretine başvurularak önemli ihraç mallarımızda hile ve tağşişin önlenmesini istemiştir.
1929 ekonomik buhranından sonra 1705 sayılı "Ticarette Tağşişin Men'I ve İhracatın Mürakabe ve Korunması" ile ilgili kanun çıkarılmıştır. Bu kanuna 1936 yılında 3018 sayılı kanunla bazı ekler yapılarak kapsamı genişletilmiştir."
Kalkınmanın temel taşlarından biri olan standardın öneminin yüzyıllar önce Türkler tarafından kavrandığını ifade eden bu belgede bugünkü anlamda, boylama, ambalaj, kalite gibi esaslar ile narh ve ceza hükümlerine yer verilmiştir.
Kanunname-i İhtisab-ı Bursa'nın gün ışığına çıkarılması ile dünya standart tarihine önemli bir belge kazandırılmış, Türk milletinin, medeni dünyaya bu yönden tanıtılmıştır.

5.a-Standartların hazırlanması
Standardizasyon uygulamalarında temel doküman standartlardır. Standartlar; insan sağlığı can ve mal güvenliğini ön planda tutan, ürünlerin bir örnek, kaliteli, kullanım amacına elverişli ve bilhassa ekonomik olarak üretilmelerini öngören, bilimsel, teknik ve deneysel çalışmaların kesinleşmiş sonuçlarını esas alan doğruluklarını ispatlanmış dokümanlardır.
132 sayılı kuruluş kanunu ile her türlü madde ve mamuller ille usul ve hizmet standartlarının hazırlanması görevi Türk Standartları Enstitüsü’ne verilmiş olup yalnız TSE tarafından hazırlanan standartlar Türk Standardı adını alır.
Standartların hazırlanmasında ülke şartları, can ve mal güvenliği, Gümrük Birliği ve ihracatı geliştirme, ithalatı denetleme, tüketici meseleleri, kalite ve çevre konularına öncelik ve önem verilerek yayımlanmış uluslar arası (ISO, IEC:International Electrotechnical Commission vb.) ve bölgesel standartlar (EN:European Committee for Standardization) ile gelişmiş ülkelerin milli standartları (ASTM:American Society for Testing and Materials, DINeutsches Institut für Normung, BSI:British Standart Institution, JIS:Japanese Standards Association vb.) esas alınmaktadır.
Türk Standartları, faaliyet dönemleri itibariyle hazırlanan iş programları çerçevesinde ihtisas kurulları tarafından hazırlanan TSE teknik kurulu tarafından kabul edilmektedir.
İhtisas kurulları, TSE’ nün ilmi inceleme ve standartları hazırlama kurullarıdır. İhtisas kurulları üyeleri kendi alanlarında bilgi birikimi ve tecrübesi var olan uzman kişilerdir. Bunlar TSE’ nün kadrolu personeli olmayıp standart hazırlama çalışmalarında yarı zamanlı mesai yapan elemanlardır.

TSE’ nün standartları oluşturmasında kullandığı unsurlar

5.a-1. Standartlar anonim bir çalışmanın ürünüdür.
Türk standartları, uluslar arası standart hazırlama ilkelerine paralel olarak tüm ilgili tarafların yardım ve işbirliği ile hazırlanmaktadır. Bu nedenle anonim bir çalışmanın ürünüdürler.
• Her şeyden önce, gerek standart tasarılarını hazırlayan ihtisas kurulları gerekse standartları kabul eden teknik kurul üniversite, özel sektör ve kamu sektörünün yer aldığı anonim bir yapı arz etmektedir.
• İhtisas kurullarınca hazırlanan standart tasarıları hemen bütün ilgili tarafların (Üretici, tüketici, uygulayıcı, üniversite vb.) görüşleri alınmak suretiyle anonimleşmektedir.
• Özellikle son yıllarda; gelişmiş ülkelerdeki uygulamalara paralel olarak, standart tasarılarını hazırlayan teknik komiteler ile konu raportörlerinin kendileri imalatçı firmalardan teşkil edilmesine önem ve öncelik verilmek suretiyle standartların hazırlanmasına firmaların etkin katılımı sağlanmaktadır.

5.a-2.Standartlar yaşayan dokümanlardır.
Standartların en önemli özelliği, değişen şartlara ve gelişen teknolojiye ayak uydurabilme kabiliyetine haiz olmalarıdır. Bu itibarla, gerek uygulama sonucunda ortaya çıkan aksaklıklar gerekse kaynak dokümanlarda gerçekleşen değişiklikler ile teknolojik gelişmeler karşısında revizyon (Yeniden gözden geçirme, düzeltme, inceleme, kontrol etme) veya tadil (Değişiklik) suretiyle standartlarda gerekli olan değişiklikler yapılarak güncelleştirilebilmektedir.

5.a-3.Son yıllarda öncelikli standartlar
• Uluslar arası camia ile entegrasyonun (Birleşme) standartlardan geçtiğine inanan TSE, son yıllarda uluslar arası standartlar (ISO, IEC vb.) ve özellikle Avrupa Birliği ve Gümrük Birliği sürecinin bir gereği olan mevzuat uyumu çerçevesinde Avrupa Birliği Standartları (EN:European Norms) ile Topluluk Direktifleri ve Teknik Düzenlemelerin birebir tercümesine büyük bir önem ve öncelik vermiştir.
• Hizmet sektöründe Kalite Güvence Sistemine zemin hazırlanması ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun karşısında yayınlamış olduğu Sanayi Mamullerinde Satış Sonrası Servis Hizmetleri tebliği uygulamasına esas teşkil etmek üzere hizmet standartları ve kriterlerinin hazırlanmasına öncelik verilmiştir.
• İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun koordinasyonunda yürütülmekte olan İstihdam ve Eğitim Projesi çerçevesinde ülkemizde vasıfsız işgücünün mesleki eğitimine temel teşkil eden meslek standartlarının hazırlanması amacı ile meslek standartları hazırlık gurubu oluşturularak çalışmalarına başlamış ve bugüne kadar 100’e yakın meslek standardı hazırlamış bulunmaktadır.
• Son yıllarda özellikle kalite ve çevre konularındaki sistem arayışlarının sonucunda Uluslar arası Standardizasyon Teşkilatı (ISO) tarafından hazırlanmış bulunan ISO 9000 serisi (Kalite Güvence Standartları) ile ISO 14000 serisi (Çevre Yönetim Standartları) aynen tercüme edilerek Türk Standardı haline getirilmiş ve ilgililerin hizmetine sunulmuştur.

5.b-Standardizasyonda belgelendirmenin rolü
Standartların uygulanmasında isteğe bağlılık esastır. Ancak siyasi otoriteler; insan sağlığı, can ve mal güvenliği, kıt kaynaklar, enerji, millî sanayiin korunması, dış ticaret vb. sebeplerle bazı standartları zorunlu uygulamaya tâbi tutabilmektedirler.
BELGELENDİRME: Bir mal, proses veya hizmetin belirlenmiş bir standart veya ayrı bir dokümana uygunluğunun tarafsız bir kuruluş marifetiyle tescil edilmesidir.
Sınaî ve ticarî faaliyetlerdeki gelişmeler neticesinde; standartların uygulanıp uygulanmadığının ispatı işletmeler açısından önem kazanmış; pazarladıkları ürünler için müşterilerine bir nevi güvence verebilme ihtiyacının bir gereği olarak güvenilir ve tarafsız belgelendirme sistemlerinin oluşturulması mecburiyeti hasıl olmuştur.
Gelişmiş ülkelerde standart teşkilatlarının kurulmasının ardından daha çok bu teşkilatların sorumluluğunda belgelendirme çalışmaları başlatılmıştır.
Standart teşkilatlarının belgelendirme çalışmalarında etkili rol üstlenmesinin en önemli sebebi; standardizasyon uygulamalarında yetişmiş uzman personel ile yeterli teknik alt yapı donanımına haiz olmalarıdır. Kaldı ki standartların hazırlanması ile bunların tatbikatının yaygınlaştırılması esasen bir standart teşkilatının temel hedefi ve görevleri arasındadır.
Standartların ülke sanayiindeki tatbikatlarının yaygınlaştırılması ve sanayicilerle kurulan yakın diyalog sayesinde standartlarda tespit edilen eksikliklerin süratle giderilmesine belgelendirme vasıtasıyla kolayca imkân bulunabilmektedir. Böylece yoğun çaba harcanarak hazırlanan standartların günün şartlarına uygun, yaşayan birer doküman olması da sağlanmaktadır.
Ulusal ekonomiler açısından da belgelendirme faaliyetlerinin üretim kalitesini en az standartlarda öngörülen seviyeye yükselterek teknolojik gelişmenin hızlandırılması, ihrac edilen ürünlerin ülkeye itibar kazandırması ve tüketicinin korunması hedeflerine ulaşmada etkili bir araç olduğu hatırdan çıkarılmamalıdır.
Türk Standartları Enstitüsü’nün temel görevlerinden birisi de BELGELENDİRME’dir. Türk Standartları Enstitüsü’nün uluslararası belgelendirme usul ve esasları çerçevesinde yürüttüğü belgelendirme faaliyetleri şunlardır.

• Üretim Yerlerinin Belgelendirilmesi ( İmalata Yeterlik Belgesi )
• Ürün Belgelendirmesi
• Türk Standardlarına Uygunluk Belgesi ( TSE Markasını Kullanma Hakkı )
• Kalite Uygunluk Belgesi ( TSEK Markasını Kullanma Hakkı )
• Parti Mallarının Belgelendirilmesi ( Parti Malı Uygunluk Belgesi )
• Lâboratuvarların Belgelendirilmesi ( Lâboratuvar Yeterlilik Belgesi )
• Hizmet Yerlerinin Belgelendirilmesi ( Hizmet Yeterlilik Belgesi )
• İthal Mallarının Belgelendirilmesi ( İthal Malı Belgesi )
• Sistem Belgelendirilmesi
• Kalite Güvence Sistem Belgelendirmesi ( Kalite Sistem Belgesi )
• Çevre Yönetim Sistem Belgelendirmesi ( Çevre Yönetimi Sistem Belgesi )

5.c-Standardizasyonda tüketicinin rolü
Standardizasyon uygulamalarının odağındaki temel unsur hiç şüphesiz İNSAN’dır. Zira, standardizasyon ve kalite faaliyetleri ile öncelikli olarak insanın can ve mal güvenliğinin korunması hedeflenirken aynı zamanda müşteri beklentilerinin daha iyi karşılanması ve refah düzeyinin yükseltilmesi amaçlanmaktadır.
Hızlı bir küreselleşme sürecinin yaşandığı günümüzde, işletmelerin iç ve dış pazarlarda rekabet edebilmeleri için üretim tasarlamalarında müşteri beklentilerini ve taleplerini mutlaka göz önünde bulundurma zorunlulukları vardır. Bu itibarla artık üretimde standartların ve kalite faktörlerinin belirlenmesinde tüketici talep ve beklentileri önemli bir rol oynamaktadır.




Serbest pazar ekonomisinin geçerli olduğu günümüzde standardizasyon ve kalitenin polisiye tedbirlerle sağlanması mümkün değildir. Zira standartların uygulanmasında gönüllülük esastır. Ancak standartlara uygun kaliteli mal ve hizmet talep edebilen bilinçli bir tüketici kitlesi standardizasyon uygulamalarının motor gücünü teşkil etmektedir. Kusurlu mal ve hizmeti sineye çekmeyen, haklarını arama konusunda duyarlı olan, organize bir şekilde üreticiler üzerinde baskı oluşturabilen bilinçli bir tüketici kitlesi standartlara uygun kaliteli mal ve hizmet üretiminin SİGORTASIDIR.
Standardizasyon ve kalite uygulamalarında tüketicinin rolünü çok iyi bilen TSE; tüketicilere yönelik çalışmalarla bir yandan onların haklarını korurken diğer yandan tüketicilerin daha etkin bir surette standardizasyon uygulamalarına katılmalarını yönlendirmektedir. Bu anlamda;

1-TSE tarafından verilen ürün belgeleri (TSE ve TSEK marka kullanma hakkı) tüketiciler lehine bir TEKNİK SİGORTA teşkil etmektedir. Zira üretici firma ile yapılan belge sözleşmesinde tüketicinin aldığı malın imalattan kaynaklanan bir kusur taşıması halinde firma; malı TAMİR ETMEK, tamiri mümkün değilse YENİSİNİ VERMEK, o da mümkün değilse o günün rayici üzerinden BEDELİNİ İADE ETMEKLE yükümlü tutulmaktadır.

2-Merkezde ve taşra teşkilatlarında ihdas edilen Tüketici Şikayet Büroları vasıtasıyla tüketici şikayetlerinin süratle işleme alınması ve değerlendirilmesi neticesinde;

2.a-Öncelikle tüketicilerin satın aldığı malda imalât kusuru bulunması halinde mağduriyeti derhal giderilmektedir.

2.b-Şikayet konusu kusur tesadüfî bir hatadan kaynaklanmıyorsa gerçek sebep bulununcaya kadar inceleme ve değerlendirme çalışmaları sürdürülmektedir.

2.c-Bu incelemeler neticesinde elde edilen tespitler öncelikle üretici firmanın mamul kalitesi geliştirme çalışmaları için bir GERİ BESLEME MEKANİZMASI oluşturmaktadır.

2.d-Enstitü açısından da standartların güncelleştirilmesi, değişiklikler için veri toplanması ile teknolojik gelişmelere uyarlanmasına yardımcı olmaktadır.

2.e-En önemlisi de hiç şüphesiz tüketicilerde HAK ARAMA BİLİNCİNİN gelişmesi ve yaygınlaşmasına zemin hazırlanarak tüketicileri standardizasyon ve kalite uygulamalarında daha duyarlı hale getirerek bir OTO KONTROL mekanizması oluşturmaktır.

3-STANDARDİZASYON ve KALİTE’nin herşeyden önce bir EĞİTİM ve KÜLTÜR konusu olduğuna inanan Enstitü, MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ile yaptığı işbirliği protokolları çerçevesinde;

3.a-İlk ve orta dereceli okullardaki eğitsel kollara “TÜKETİCİNİN KORUNMASI KOLU”nun eklenmesi,

3.b-Orta öğretim müfredatına seçmeli ders olarak “STANDARDİZASYON VE KALİTE DERSİ” nin eklenmesi,

3.c-İlk ve orta dereceli okullarda Ekim ayının üçüncü haftasının “STANDARDİZASYON HAFTASI” olarak kutlanması kabul edilmiştir.

4-Yine bazı üniversitelerle yapılan işbirliği çerçevesinde “Standardizasyon ve Kalite” kürsü’lerinin teşkili ile müfredata ders olarak konulması sağlanmıştır.

5-Standardizasyon ve kalite uygulamalarında tüketicilerin etkin bir baskı unsuru teşkil etmelerini sağlamak yönünden, yurt sathında TÜKETİCİ DERNEKLERİ ve Vakıfların kurulmasına öncülük ve teşvik edici çalışmalar yapılmaktadır.
6-En büyük tüketici kitlesini teşkil eden kamu kurum ve kuruluşlarının standardizasyon uygulamalarında büyük bir sorumluluğu bulunmaktadır.

6.a-Kamu kurum ve kuruluşları her şeyden önce kamu ihale ve satın almalarında standartlara uygun kaliteli malı tercih etmek suretiyle üreticileri standartlara uygun üretim yapmaya yönlendirici olacaklardır.

6.b-Ayrıca gerek merkezî yönetim gerekse mahalli idarelerin uygulayıcı, denetleyici rolünü kullanırken aynı şekilde üreticileri standartlara uygun üretim yapmaya zorlayıcı fonksiyonları vardır. Bunun en bariz örneği BAYINDIRLIK BAKANLIĞI ve BELEDİYELERİN, yeraltı ve yerüstü yapılarında standartlara uygun yapı malzemeleri kullanılması yönündeki etkin fonksiyonları gösterilebilir.
TSE yıllardan beri özellikle BELEDİYELER, TOPLU KONUT İDARESİ ve KONUT KOOPERATİFLERİ ÜST BİRLİKLERİ ile işbirliği protokolleri çerçevesinde bu uygulamayı yaygınlaştırmaya çalışmıştır.

7-Standardizasyon ve Kalite konularında kamuoyu oluşturmak maksadıyla yazılı ve görsel medya kuruluşları vasıtasıyla aydınlatıcı programlar ile üniversiteler, sivil toplum örgütleri ve diğer kurum ve kuruluşlarla müştereken PANEL, SEMPOZYUM, SEMİNER vs. düzenlenmektedir.

8-Standart Dergisi, Tüketici Bülteni, Öncü Çocuk Dergisi, Katalog, Broşür vb. yayın vasıtalarıyla standardizasyon ve kalite konularında aydınlatıcı yayınlar yapılmaktadır.